telugudanam.com

      telugudanam.com

   

సమాసములు

వేరు వేరు అర్థములు గల పదములు ఏకపదమగుట సమాసము

సాధారణముగా సమాసమున రెండు పదములుండును. మొదటి పదమును పూర్వపదమనియు, రెండవ పదమూ ఉత్తర పదమనుయు అందురు.


అవ్యయీభావ సమాసము: సమాసము నందలి రెండు పదములలో మొదటి పదము అవ్యయముగాను, రెండవ పదము విశేష్యముగాను ఉండును. సమాసము నందలి రెండు పదములలో మొదటి పదము క్రియతో అన్వయించును. అనగా పూర్వ పదము యొక్క అర్ధము ప్రధానముగా కలది. పూర్వ పదార్ధ ప్రధానము. అవ్యయీభావ సమాసము

ఉదా: యధాక్రమము - క్రమము ననుసరించి

ద్విగు సమాసము: సంఖ్యా పూర్వము ద్విగువు, సంఖ్యావాచక విశేషణముతో విశేష్యము సమసించినచో అది ద్విగువగును. ఇందు సంఖ్యా వాచక విశేషణమే పూర్వమందుండును.

ఉదా: మూడు లోకములు - మూడు అయిన లోకములు.

సమాహార ద్విగుసమాసము: ద్విగు సమాసము నందలి పదము సముదాయార్ధమును చెప్పినచో అది సమాహార ద్విగు సమాసమగును

ఉదా: పంచపాత్ర - ఐదు లోహములతో చేయబడిన పాత్ర

విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము: సమాసము నందలి పూర్వపదము విశేషణముగాను, ఉత్తరపదము విశేష్యముగాను ఉండును.

ఉదా:మధుర వచనము - మధురమైన వచనము

విశేషణ ఉత్తరపద కర్మధారయ సమాసము: సమాసము నందలి పూర్వపదము విశేష్యముగాను, ఉత్తరపదము విశేషణము గాను ఉండును.

ఉదా: వృక్షరాజము - శ్రేష్ఠమైన వృక్షము

విశేషణ ఉభయ పద కర్మధారయ సమాసము: సమాసము నందలి పూర్వోత్తర పదములు రెండును విశేషణములుగా నుండును.

ఉదా: సరస మధురము - సరసమును, మధురమును

ఉపమాన పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము: సమాసము నందలి పూర్వపదము ఉపమానపదమై, రెండవ పదము ఉపమేయ పదమగును.

ఉదా: బింబోష్ఠము - బింబము వంటి ఓష్ఠము

ఉపమాన ఉత్తర పద కర్మధారయ సమాసము: సమాసము నందలి పూర్వపదము ఉపమేయపదమై, రెండవ పదము ఉపమాన పదమగును.

ఉదా: హస్త పద్మము - పద్మము వంటి హస్తము.

అవధారణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము: దీనికి రూపక సమాసమని మరియొక పేరుగలదు. సమాసమునందలి రెండు పదములలో రెండవ పదము ఉపమానముగానుండును. ఉపమానము యొక్క ధర్మమును ఉపమేయము నందారోపించుటను రూపకమందురు.

ఉదా: విద్యా ధనము - విద్య అనెడి ధనము

సంభావనా పూర్వపద కర్మధారయ సమాసము: సంభావనమనగా సంబోధనము, గుర్తు అను అర్ధములు కలవు. సమాసము నందలి పూర్వపదము సంజ్ఞావాచకముగాను, ఉత్తరపదము జాతి వాచకముగాను ఉన్నచో అది సంభావనా పూర్వపద కర్మధారయ సమాసమగును.

ఉదా: ద్వారకా నగరము - ద్వారక అను పేరుగల నగరము.

నఞ్ తత్పురుష సమాసము: అబావార్ధమును తెలియజేయును. ఇందలి రెండు పదములలో పూర్వపదము అభావమును తెల్పును. ఇచ్చట వ్యతిరేకార్ధము నిచ్చు 'న' వర్ణము వచ్చును. ఈ 'న' వర్ణమునకు హల్లు పరమగునపుడు న - 'అ' గా మారును. అచ్చు పరమగునపుడు 'అన్' గా మారును.

ఉదా: న + ఉచితము - అనుచితము

ద్వంద్వ సమాసము: ఉభయ పదార్ధ ప్రధానము ద్వంద్వము. అనగా సమాసము నందలి రెండు పదముల అర్ధములను ప్రధానముగా గలది. ఇచ్చట రెండు పదములను క్రియతో అన్వయించును.

ఉదా: రావణ కుంభకర్ణులు - రావణుడు, కుంభకర్ణుడు.

బహు పద ద్వంద్వ సమాసము: రెండు కంటెను ఎక్కువ పదములతో ఏర్పడిన సమాసమును బహు పద ద్వంద్వ సమాసమంటారు.

ఉదా: రామ లక్ష్మణ భరత శత్రుఘ్నులు - రాముడు, లక్ష్మనుడు, భరతుడు, శత్రుఘ్నుడు.

బహువ్రీహి సమాసము: అన్య పదార్ధ ప్రధానము బహువ్రీహి అనగా సమాసము నందలి పదములు అర్ధము కాక, ఆ రెండింటికంటె భిన్నమైన మఱియొక పదము ప్రధానముగ కలది. ఇందు సమాసము నందలి రెండు పదములలో ఒక పదమును క్రియతో అన్వయింపదు.

ఉదా: చంద్రుడు - చల్లనైన కిరణములు కలిగినవాడు.

Telugudanam.co.in
వెనుకకు | మొదటి పేజీ | తెలుగుదనం బ్లాగు | మాగురించి | సలహాలు | పత్రికలలో తెలుగుదనం                                సందర్శకుల సంఖ్య: